Ăn Gì Để Không Chết Vì Bệnh Tim Mạch

Ăn Gì Để Không Chết Vì Bệnh Tim Mạch
5 (100%) 5 votes

Caroty.com trân trọng gửi đến bạn bài viết: Ăn Gì Để Không Chết Vì Bệnh Tim Mạch

Hãy tưởng tượng một ngày nào đó những kẻ khủng bố tạo ra một chất sinh học và khiến chúng lan truyền mạnh mẽ, cướp đi mạng sống của gần 400,000 người Mỹ mỗi năm.

Điều này có nghĩa là cứ 83 giây lại có một người chết, diễn ra hàng ngày hàng giờ, hết năm này qua năm khác. Đại dịch này rồi sẽ xuất hiện dày đặc trên trang bìa của các mặt báo.

Chúng ta sẽ triệu tập những trí tuệ y học tinh thông nhất để tìm ra phương pháp chữa bệnh dịch này. Nói tóm lại, chúng ta sẽ bằng mọi cách ngăn chặn bọn khủng bố này. Nhưng liệu chúng ta có may mắn cứu vãn được tình thế này để cứu sống hàng trăm ngàn người mỗi năm hay không?

Thực ra là rất khó, bởi vũ khí sinh học đặc biệt này không phải là mầm mống do những kẻ khủng bố gây ra, nhưng tại Mỹ, số người bị nó giết chết còn nhiều hơn số lượng các cuộc chiến trước đây cộng lại.

Tuy nhiên, chúng ta có thể ngăn chặn nó không chỉ trong phòng thí nghiệm mà còn ngay tại các cửa hàng tạp hóa, nhà bếp, và phòng ăn. Không cần vắc-xin, không cần kháng sinh, tất cả những gì chúng ta cần chỉ là một cái nĩa.

Vậy vấn đề ở đây là gì? Nếu dịch bệnh này phổ biến rộng rãi như vậy, và có cách để ngăn chặn nó, thì tại sao chúng ta không làm gì đó để cải thiện?

Thứ giết người mà tôi đang nói đến chính là bệnh tim mạch vành, và hầu hết những người theo chế độ dinh dưỡng tiêu chuẩn của Mỹ đều chịu ảnh hưởng từ nó.

Bệnh tim mạch – Kẻ giết người nguy hiểm hàng đầu

Kẻ giết người số một ở Mỹ là một dạng khủng bố khác: chất béo tích tụ trong thành động mạch, được gọi là mảng xơ vữa động mạch.

Đối với hầu hết những người Mỹ áp dụng chế độ ăn uống thông thường, các mảng bám sẽ tích tụ bên trong động mạch vành –chính là các mạch máu bao quanh tim (vì thế mà gọi là “vành”) và cung cấp máu giàu oxy cho tim.

Sự tích tụ mảng bám, còn gọi là xơ vữa động mạch, bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp: athere (nghĩa là cháo vữa hay bột nhão) và sklerosis (nghĩa là cứng), là hiện tượng các động mạch bị cứng lại do sự hình thành của các chất thải giàu cholesterol ở nội mạc của các mạch máu.

Quá trình này diễn ra qua nhiều năm, từ từ phình ra lấn chiếm không gian bên trong  động mạch, thu hẹp đường lưu thông máu, cản trở lưu thông máu đến cơ tim, từ đó dẫn đến đau và tức ngực, còn gọi là chứng đau thắt ngực, khi cố tự vận động.

Khi mảng bám bị vỡ, sẽ hình thành nên cục máu đông bên trong động mạch. Sự tắc nghẽn mạch máu đột ngột này có thể gây ra cơn đau tim, làm hư hại hoặc thậm chí phá hỏng một phần tim.

Nói đến bệnh tim, có thể bạn sẽ nghĩ về bạn bè hoặc những người thân yêu của mình đã phải chịu đựng hàng năm trời với những cơn đau ngực và khó thở, để rồi cuối cùng phải ra đi.

Tuy nhiên, đối với phần lớn những người Mỹ đột tử vì bệnh tim, triệu chứng đầu tiên cũng có thể là triệu chứng cuối cùng, vì mọi thứ diễn ra rất nhanh.1 Nó được gọi là “đột quỵ”.

Khi ấy, cái chết xảy ra chỉ trong vòng một giờ tính từ khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Nói cách khác, thậm chí đến khi không cứu vãn được nữa bạn mới nhận ra mình đang cận kề nguy hiểm.

Có những khoảnh khắc khi bạn vẫn còn đang cảm thấy rất khỏe mạnh thì chỉ một giờ sau đó, bạn có thể bất ngờ ra đi mãi mãi. Vì thế, cần phải ngăn chặn bệnh tim ngay từ đầu, đừng để đến khi quá muộn mới tìm cách cứu chữa.

Các bệnh nhân của tôi thường hỏi tôi rằng, “Bệnh tim không phải chỉ là bệnh tuổi già hay sao thưa bác sĩ?” Tôi hiểu tại sao mọi người lại thường có quan niệm lệch lạc như vậy. Suy cho cùng, đúng là tim đập hàng tỷ lần trong suốt một đời người. Nhưng chẳng lẽ tim chỉ chết đi nhanh chóng như vậy thôi sao? Câu trả lời là không.

Nhiều bằng chứng chỉ ra rằng vẫn có nơi trên thế giới không tồn tại đại dịch tim mạch vành. Ví dụ, trong dự án nổi tiếng Trung Quốc-Cornell-Oxford (hay còn gọi là Nghiên cứu Trung Quốc), các nhà nghiên cứu đã điều tra thói quen ăn uống và tỷ lệ mắc bệnh mãn tính ở hàng trăm ngàn người sống ở vùng nông thôn Trung Quốc.

Điển hình là ở tỉnh Quý Châu, với dân số nửa triệu người, trong vòng 3 năm, xét ở nhóm nam giới dưới 65 tuổi, không có một trường hợp nào chết vì bệnh tim mạch vành.2

Vào những năm 1930 và 1940, các bác sĩ phương Tây trong mạng lưới bệnh viện truyền giáo ở tiểu vùng Saharan Châu Phi đã nhận thấy rằng trong một xã hội được coi là phát triển như ngày nay, trong khi nhiều bệnh mãn tính đang khiến rất nhiều người tiêu tốn tiền của thì ở đây, hầu như không ai mắc phải.

Ở Uganda, một quốc gia ở Đông Phi với dân số hàng triệu người, bệnh tim mạch vành “gần như không tồn tại.”3

Nhưng liệu có phải người dân ở những quốc gia này chết sớm vì những bệnh khác nên chưa bị mắc bệnh tim hay không? Câu trả lời là không phải.

Các bác sĩ đã khám nghiệm tử thi của người dân Uganda và đối chiếu với tử thi của người Mỹ chết ở cùng độ tuổi. Kết quả là trong số 632 người được khám nghiệm tại Saint Louis, Missouri đã có 136 người bị lên cơn đau tim. Nhưng trong 632 người Ugandan ở cùng độ tuổi, chỉ có một trường hợp lên cơn đau tim.

Người dân Uganda trải qua cơn đau tim ít hơn 100 lần so với người Mỹ. Các bác sĩ thực sự rất ngạc nhiên và khám nghiệm thêm 800 tử thi khác ở Uganda. Kết quả là trong số hơn 1.400 người, chỉ có một người bị thương tổn nhỏ trong tim, có nghĩa là cơn đau tim thậm chí còn không gây tử vong.

Trong một thế giới công nghiệp hóa, bệnh tim là kẻ giết người nguy hiểm hàng đầu. Thế nhưng ở Trung Phi, bệnh tim rất hiếm gặp, cứ 1000 người thì có chưa đến một người chết vì bệnh tim.4

Các nghiên cứu về nhập cư chỉ ra rằng sự đề kháng với bệnh tim không chỉ do gen của người châu Phi. Thực chất, trong quá trình di cư từ khu vực có nguy cơ mắc bệnh thấp đến khu vực có nguy cơ mắc bệnh cao, tỷ lệ mắc bệnh của họ tăng vọt khi họ tuân theo chế độ ăn uống và lối sống mới.5

Tỉ lệ mắc bệnh tim ở các vùng nông thôn Trung Quốc và Châu Phi đặc biệt thấp là do người dân ở đây có hàm lượng cholesterol thấp. Mặc dù chế độ dinh dưỡng của Trung Quốc và Châu Phi rất khác nhau, nhưng vẫn có một số điểm chung như: Cả hai đều chú trọng đến những thực phẩm có nguồn gốc thực vật như ngũ cốc và rau củ.

Nhờ ăn nhiều chất xơ và hạn chế tiêu thụ mỡ động vật, nên hàm lượng cholesterol trung bình trong cơ thể họ chỉ dưới 150 mg/dL,6,7 tương đương với những người ăn theo chế độ chủ yếu dựa vào thực vật.8

Như vậy có nghĩa là việc mắc bệnh tim hay không đều do bạn lựa chọn.

Nếu để ý răng của những người sống ở thời kì hơn 10.000 năm trước khi bàn chải đánh răng ra đời, bạn sẽ nhận thấy họ hầu như không bị sâu răng.9 Mặc dù không một ngày nào họ dùng chỉ tơ làm sạch răng, nhưng họ vẫn không bị sâu răng, bởi vì thời đó chưa có kẹo.

Lý do mà ngày nay mọi người bị sâu răng là vì họ quá thoải mái với việc ăn nhiều đường mà không quá bận tâm đến chi phí phải bỏ ra và sự khó chịu khi phải ngồi trong phòng khám nha khoa.

Đại loại như “tôi nhất định phải thưởng thức cái thú vui này – hơn nữa tôi cũng đã có một kế hoạch chăm sóc răng hoàn hảo”! Nhưng cái chúng ta đang muốn nói đến là mảng xơ vữa động mạch hình thành trong động mạch, chứ không phải mảng bám trên răng. Vấn đề không chỉ đơn thuần là cao răng, mà nghiêm trọng hơn đó là sự sống và cái chết.

Bệnh tim là nguyên nhân hàng đầu khiến hầu hết chúng ta và những người thân yêu bị tử vong. Tất nhiên, còn tùy thuộc vào từng người, vì mỗi người có quyền lựa chọn ăn gì và sống như thế nào, nhưng chúng ta nên tỉnh táo và tự ý thức về hậu quả có thể xảy ra.

Chúng ta có thể tránh ăn những thực phẩm chứa đường khiến răng bị sâu, tránh các chất béo chuyển hóa, chất béo bão hòa và thực phẩm chứa cholesterol gây tắc nghẽn động mạch.

Hãy theo dõi sự tiến triển của bệnh tim mạch vành  và tìm hiểu chế độ ăn uống thích hợp ở mỗi giai đoạn để phòng ngừa, ngăn chặn và thậm chí đảo ngược tình trạng bệnh tim trước khi quá muộn.

Lợi ích của dầu cá đối với bệnh tim mạch chỉ là giả?

Sản xuất dầu cá đã dần trở thành ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la, một phần là nhờ vào khuyến cáo của Hiệp Hội Tim Mạch Hoa Kỳ khi cho rằng những người có nguy cơ cao mắc bệnh tim nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc bổ sung dầu cá omega-3.10 Ngày nay, chúng ta tiêu thụ hơn 100,000 tấn dầu cá mỗi năm.11

Nhưng khoa học nói gì về việc này? Liệu bổ sung dầu cá để phòng ngừa và điều trị bệnh tim có phải chỉ là một câu chuyện được thêu dệt lên?

Một báo cáo phân tích tổng hợp được công bố trên Tạp Chí Hiệp Hội Y khoa Hoa Kỳ đã tiến hành các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên chất lượng nhất nhằm đánh giá ảnh hưởng của chất béo omega-3 đến tuổi thọ, tử vong vì bệnh tim, đột tử, đau tim và đột quỵ.

Không chỉ tìm hiểu về thực phẩm bổ sung dầu cá mà các nghiên cứu còn tập trung vào ảnh hưởng của lời khuyên ăn nhiều dầu cá hơn. Kết quả là, các nhà nghiên cứu nhận thấy dầu cá không có tác dụng bảo vệ cơ thể khỏi nguy cơ tử vong nói chung, tử vong vì bệnh tim, đột tử vì bệnh tim, đau tim hoặc đột quỵ.12

Còn đối với những người đã từng bị đau tim và giờ vẫn đang cố gắng chống chọi với nó thì sao? Vẫn không hề có lợi ích nào cả.13

Ai đã nói với bạn rằng các chất béo omega-3 trong cá và thực phẩm bổ sung dầu cá là có lợi? Người ta từng quan niệm rằng người Eskimos được bảo vệ khỏi bệnh tim, nhưng dường như đó chỉ là một câu chuyện thần thoại. 14

Tuy nhiên, một số nghiên cứu trước đây lại có vẻ hứa hẹn mang lại kết quả đáng mong đợi. Ví dụ, thử nghiệm DART nổi tiếng từ những năm 1980 với 2.000 người đàn ông tham gia, cho thấy rằng những người ăn cá béo đã giảm 29% tỉ lệ tử vong.15

Đây quả là một con số ấn tượng, vì vậy không có gì đáng ngạc nhiên khi nghiên cứu này đã thu hút được rất nhiều sự chú ý. Nhưng mọi người dường như đã quên mất diễn biến tiếp theo, đó là cuộc thử nghiệm DART-2 đã cho ra kết quả ngược lại.

Thử nghiệm DART-2 cũng do nhóm nghiên cứu kia thực hiện, thậm chí với quy mô lớn hơn- 3000 người đàn ông – nhưng lần này, họ ăn cá béo, đặc biệt là những người ăn viên nang dầu cá có nguy cơ chết vì bệnh tim cao hơn.16,17

Sau khi tổng hợp lại, các nhà nghiên cứu kết luận rằng không có lý do nào chính đáng để sử dụng omega-3 khi thực hành lâm sàng hàng ngày.18 Các bác sĩ nên làm gì khi bệnh nhân của họ nghe theo khuyến cáo và chỉ định của Hiệp Hội Tim Mạch Hoa Kỳ về việc bổ sung dầu cá?

Theo giám đốc tại Viện Tim mạch Mount Sinai: “Dựa trên những phân tích tổng hợp âm tính này, nhiệm vụ của các bác sĩ như chúng tôi là ngăn chặn sự phát tán mạnh mẽ của các thực phẩm bổ sung dầu cá trên thị trường để bệnh nhân được an toàn…”19

Bệnh tim bắt đầu ở tuổi thơ ấu

Năm 1953, một nghiên cứu được đăng trên Tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đã thay đổi căn bản sự hiểu biết của chúng ta về sự phát triển của bệnh tim. Các nhà nghiên cứu đã tiến hành khám nghiệm 300 tử thi là những binh sĩ người Mỹ trong Chiến tranh Triều Tiên, ở độ tuổi trung bình khoảng 22.

Đáng kinh ngạc là, 77% binh sĩ có dấu hiệu bị xơ vữa động mạch vành. Thậm chí ở một số người, động mạch còn bị tắc nghẽn đến hơn 90 %.20

Nghiên cứu chỉ rõ ” dấu hiệu chuyển biến của xơ vữa động mạch đã xuất hiện ở động mạch vành từ rất lâu trước khi bệnh tim mạch vành (CHD) được công nhận là bệnh lâm sàng.”21

Các nghiên cứu mới đây về những nạn nhân trong độ tuổi 3-26 chết do tai nạn đã cho thấy các vùng chất béo- giai đoạn đầu của chứng xơ vữa động mạch – xuất hiện ở hầu hết trẻ em Mỹ 10 tuổi.22

Đến khi 20 và 30 tuổi, mỡ sẽ tích tụ và có thể biến thành các mảng bám phát triển mạnh giống như ở những người lính Mỹ trẻ tuổi trong cuộc Chiến tranh Triều Tiên. Và đến độ tuổi 45, nó sẽ giết chúng ta.

Nếu có ai hơn 10 tuổi đang đọc cuốn sách này, câu hỏi đặt ra không phải là bạn có muốn ăn lành mạnh hơn để ngăn ngừa bệnh tim hay không, mà là bạn có muốn đảo ngược tình trạng bệnh tim hay không.

Các chất béo này bắt đầu xuất hiện từ khi nào? Xơ vữa động mạch có thể bắt đầu ngay cả trước khi sinh. Các nhà nghiên cứu người Ý đã tìm hiểu động mạch từ thai bị sảy, trẻ sinh non chết yểu, và nhận thấy ở những bà mẹ có nồng độ cholesterol LDL cao thì động mạch của bào thai có nhiều khả năng bị tổn thương hơn.23

Kết quả này cho thấy khởi đầu của chứng xơ vữa động mạch là một loại bệnh liên quan đến dinh dưỡng có thể mắc phải từ khi còn nhỏ và trong suốt thời kỳ mang thai.

Phụ nữ có thai nên tránh hút thuốc lá, uống rượu, và tập thói quen ăn uống lành mạnh càng sớm càng tốt để thế hệ con em ra đời được khỏe mạnh.

Theo William C. Roberts, tổng biên tập của Tạp chí Tim mạch Hoa Kỳ, yếu tố nguy cơ duy nhất đáng quan tâm liên quan đến sự tích tụ mảng xơ vữa động mạch là cholesterol, đặc biệt là sự gia tăng hàm lượng cholesterol LDL trong máu.24

LDL cholesterol được gọi là cholesterol “xấu”, bởi vì chính nó đóng vai trò vận chuyển cholesterol vào động mạch. Việc khám nghiệm tử thi hàng ngàn nạn nhân trẻ bị tai nạn cho thấy hàm lượng cholesterol trong máu có liên quan mật thiết với lượng xơ vữa động mạch.25

Để giảm mạnh hàm lượng cholesterol LDL, bạn cần hạn chế tiêu thụ ba thứ sau: chất béo chuyển hóa từ thực phẩm được chế biến sẵn và từ thịt, sữa; chất béo bão hòa – chủ yếu có trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật và đồ ăn vặt; và cholesterol dinh dưỡng – chỉ có trong thực phẩm có nguồn gốc động vật, đặc biệt là trứng.

Cần chú ý là cả ba tác nhân làm tăng lượng cholesterol xấu – yếu tố nguy cơ số một của bệnh tim- đều bắt nguồn từ việc ăn các sản phẩm có nguồn gốc động vật và đồ ăn vặt đã qua chế biến.

Điều này có thể giải thích tại sao phần lớn những người ăn theo chế độ truyền thống chỉ bao gồm thực phẩm có nguồn gốc thực vật lại không bị bệnh tim.

Chính Cholesterol là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong vì bệnh tim

Tiến sĩ Roberts không chỉ là tổng biên tập của Tạp Chí Tim Mạch Hoa Kì trong hơn 30 năm; ông còn là giám đốc điều hành của Viện Tim Mạch Baylor, đồng thời là tác giả của hơn 1.000 ấn phẩm khoa học và hơn một chục sách giáo khoa về tim mạch. Ông hiểu rõ được những gì mình đang nghiên cứu.

Trong bài xã luận của mình, tiến sĩ Roberts cho rằng chỉ có một yếu tố nguy cơ thực sự đối với bệnh tim mạch vành đó là cholesterol.27  Có thể bạn bị béo phì, tiểu đường, ngồi ì cả ngày hút thuốc, nhưng miễn là hàm lượng cholesterol trong máu của bạn không quá cao thì bạn vẫn không bị xơ vữa động mạch.

Hàm lượng cholesterol LDL tối ưu là 50 hoặc 70 mg / dL, và rõ ràng là càng thấp thì càng tốt. Đó là mức cholesterol của một người bình thường từ khi sinh ra và của đại đa số những người không mắc bệnh tim, và đó cũng là điểm dừng của quá trình phát triển chứng xơ vữa động mạch khi tiến hành thử nghiệm giảm hàm lượng cholesterol. 28

Tổng hàm lượng cholesterol là 150 mg/dL thì LDL cholesterol vào khoảng 70 mg / dL, dưới mức 150 sẽ tránh được nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch vành gây nên. Kết quả này đến từ một nghiên cứu nổi tiếng có tên Framingham Heart, đây là một dự án được tiến hành qua nhiều thế hệ nhằm xác định các yếu tố nguy cơ của bệnh tim.29

Tóm lại, tổng hàm lượng cholesterol nên ở mức dưới 150 mg / dL. Theo tiến sĩ Roberts : “Nếu đạt được mục tiêu đó thì đại họa của giới phương Tây sẽ được loại bỏ.”30

Trên thực tế, hàm lượng cholesterol trung bình của những người sống ở Mỹ cao hơn mức 150 mg / dL rất nhiều; nó dao động khoảng 200 mg / dL.

Nếu bạn được trả về kết quả xét nghiệm máu với tổng hàm lượng cholesterol là 200 mg / dL, bạn có thể được bác sĩ trấn an rằng đó là mức bình thường. Nhưng sống trong thời đại dễ chết vì bệnh tim như bây giờ, thì mức cholesterol được gọi là “bình thường”đó có lẽ lại không tốt chút nào.

Để gần như chống lại được cơn đau tim, hàm lượng cholesterol LDL phải ít nhất là dưới 70 mg / dL. Tiến sĩ Roberts nhấn mạnh rằng chỉ có hai cách để chúng ta đạt được con số này: buộc hơn 100 triệu người Mỹ sử dụng thuốc suốt đời hoặc khuyến cáo họ tăng cường ăn thực phẩm có nguồn gốc thực vật.31

Nói tóm lại, có hai cách đó là uống thuốc hoặc thay đổi chế độ ăn uống.

Tất cả các kế hoạch chăm sóc sức khỏe đều bao gồm các loại thuốc statin hạ cholesterol, nếu đơn giản là chỉ cần uống một viên thuốc mỗi ngày, vậy thì tại sao bạn còn phải thay đổi chế độ ăn của mình để làm gì?

Vấn đề là ở chỗ các loại thuốc này không hiệu quả như mọi người nghĩ, thậm chí chúng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Bạn vừa muốn ăn khoai tây chiên lại vừa muốn uống thuốc lipitor?

Lipitor là một loại thuốc statin hạ cholesterol. Nó đã trở thành loại thuốc bán chạy nhất mọi thời đại, mang lại doanh thu toàn cầu hơn 140 tỷ đô la.32

Loại thuốc này được cộng đồng y tế ưa chuộng đến mức một số cơ quan y tế Hoa Kỳ đã tán thành việc thêm nó vào nguồn cung cấp công cộng  giống như florua.33

Một tạp chí về tim mạch thậm chí đã đưa ra một đề xuất vui cho các nhà hàng phục vụ thức ăn nhanh, đó là cung cấp gia vị “McStatin” kèm với các gói xốt cà chua nhằm giảm thiểu ảnh hưởng xấu của chế độ ăn uống kém lành mạnh.

Đối với những người có nguy cơ cao mắc bệnh tim, tức là họ không muốn hoặc không thể giảm hàm lượng cholesterol trong cơ thể một cách tự nhiên bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, thì việc sử dụng thuốc statin thường mang lại nhiều tác dụng hơn là rủi ro.

Tuy nhiên, những loại thuốc này lại gây ra tác dụng phụ, ví dụ như gây tổn thương gan hoặc cơ. Lý do vì sao mà một số bác sĩ thường làm xét nghiệm máu cho bệnh nhân dựa trên những loại thuốc này là để theo dõi độc tính của gan.

Chúng ta cũng có thể xét nghiệm máu nhờ vào các sản phẩm giảm cơ, nhưng sinh thiết cho thấy những người dùng thuốc statin có dấu hiệu bị tổn thương cơ ngay cả khi máu của họ bình thường và không có biểu hiện đau hoặc yếu cơ.35

Với những người trẻ, nếu dùng những loại thuốc này khi bị suy nhược cơ thì sẽ không sao, nhưng với những người cao tuổi hơn thì sẽ rất dễ bị ngã và chấn thương.

Gần đây, có nhiều vấn đề khác đáng quan tâm. Vào năm 2012, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã công bố nhãn an toàn mới bắt buộc đối với thuốc statin để cảnh báo các bác sĩ và bệnh nhân về khả năng phát sinh tác dụng phụ ảnh hưởng đến não như mất trí nhớ và lú lẫn.

Các loại thuốc statin cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.37 Vào năm 2013, một nghiên cứu được tiến hành trên vài ngàn bệnh nhân bị ung thư vú cho thấy việc sử dụng thuốc statin lâu dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú xâm lấn lên gấp hai lần ở phụ nữ.38

Kẻ thù chính của phụ nữ là bệnh tim, chứ không phải ung thư, vì vậy lợi ích mà statin mang lại vẫn đáng quan tâm hơn rủi ro của nó, nhưng tại sao phải chấp nhận rủi ro trong khi bạn có thể làm giảm hàm lượng cholesterol một cách tự nhiên?

Chế độ ăn giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật đã được chứng minh là giúp làm giảm hàm lượng cholesterol hiệu quả ngang với  thuốc statin bậc 1, mà không có bất cứ rủi ro gì.39

Trên thực tế, “những tác dụng phụ” của việc ăn uống lành mạnh thường rất có lợi–chẳng hạn như làm giảm nguy cơ ung thư và nguy cơ tiểu đường, tăng cường bảo vệ gan và não. Chúng ta sẽ tiếp tục khám phá vấn đề này trong những phần sau của cuốn sách.

Chế độ ăn uống có nguồn gốc thực vật giúp phòng chống bệnh tim

Hình thành một thói quen ăn uống lành mạnh từ sớm chưa bao giờ là thừa thãi, đừng để đến khi quá muộn mới chịu thay đổi.

Những người đi đầu về lối sống trong ngành y như Nathan Pritikin, Dean Ornish và Caldwell Esselstyn Jr. đã tiến hành cho những bệnh nhân mắc bệnh tim nặng thực hiện chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật của người châu Á và châu Phi (là những người không mắc bệnh tim).

Họ hi vọng rằng chế độ ăn uống lành mạnh sẽ ngăn chặn quá trình phát triển bệnh.

Và phép màu đã xảy ra.

Tình trạng bệnh tim của bệnh nhân bắt đầu đảo ngược, tiến triển tốt hơn. Ngay sau khi ngừng chế độ ăn uống gây tắc nghẽn động mạch, cơ thể của họ đã có thể bắt đầu loại bỏ một số các mảng bám vốn đã được hình thành trước đó.

Các động mạch mở ra mà không cần sự hỗ trợ của thuốc hay phẫu thuật, kể cả trường hợp bệnh nhân bị bệnh tim mạch nặng. Điều này cho thấy nhu cầu tự hồi phục của cơ thể, chỉ là nó chưa gặp điều kiện thuận lợi để xảy ra.

Tôi xin chia sẻ với bạn cái được gọi là “bí mật thâm sâu nhất của y học”:41  Đó là chỉ cần gặp đúng thời cơ, cơ thể sẽ tự lành.

Nếu bạn va mạnh cẳng chân vào bàn, nó sẽ bị đỏ ửng, sưng phồng lên và đau đớn. Nhưng nó sẽ tự nhiên lành lại  nếu bạn không động chạm gì đến nó và để cơ thể của mình tự xử lí. Nhưng sẽ ra sao nếu bạn bị va phải chỗ đó ba lần một ngày – sáng, trưa và tối? Nó sẽ không bao giờ lành lại.

Bạn có thể đến gặp bác sĩ và phàn nàn rằng cẳng chân của bạn đau. Bác sĩ sẽ nói “Không sao đâu,” và đặt bút kê ngay cho bạn một toa thuốc giảm đau. Bạn sẽ trở về nhà, vẫn va đập ba lần một ngày, nhưng thuốc giảm đau sẽ khiến bạn cảm thấy tốt hơn rất nhiều.

Cảm ơn thánh thần đã mang y học hiện đại đến với thế giới này! Đó là diễn biến câu chuyện của những người bị đau ngực và dùng nitroglycerin. Thuốc có thể xoa dịu cơn đau, nhưng nó không thể trị được bệnh tận gốc.

Cơ thể bạn có khỏe lại hay không còn phụ thuộc vào ý muốn của bạn. Nhưng nếu bạn tiếp tục tự làm tổn thương mình ba lần một ngày, nghĩa là bạn đang làm gián đoạn quá trình phục hồi của bệnh.

Hãy cùng xét ví dụ về việc hút thuốc lá và nguy cơ mắc ung thư phổi: Một trong những điều tuyệt vời nhất mà tôi học được ở trường y là trong khoảng 15 năm ngừng hút thuốc, nguy cơ ung thư phổi sẽ giảm đi, ngang với một người cả đời không hút thuốc.42

Phổi có khả năng loại bỏ tất cả những chất bẩn tích tụ đó và, cuối cùng, nó lành lại như thể bạn chưa bao giờ hút thuốc.

Cơ thể bạn có nhu cầu phát triển khỏe mạnh. Trong suốt quãng thời gian làm bạn với điếu thuốc, mỗi đêm khi bạn ngủ, cơ chế phục hồi của cơ thể sẽ được khởi động lại cho đến khi … bùm một cái!

Mọi thứ bị phá vỡ khi ngay sáng hôm sau khi bạn phì phèo điếu thuốc.  Phổi của bạn sẽ bị tổn thương với mỗi hơi thuốc, cũng như động mạch sẽ bị tổn thương với mỗi vết cứa.

Bạn có thể thưởng thức thú vui một cách nhã nhặn hơn, nhưng tại sao lại tự hành hạ chính mình? Bạn cũng có thể ngừng hủy hoại bản thân, tự thay đổi chính mình, và để cơ thể bạn tự phục hồi.

Nội độc tố làm tê liệt động mạch

Chế độ ăn uống không lành mạnh không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc động mạch mà còn ảnh hưởng đến chức năng của động mạch.

Động mạch không chỉ đơn thuần là các ống trơ giúp máu lưu thông, mà còn đóng vai trò là các cơ quan chức năng sống.

Gần hai thập kỉ nay chúng ta đã biết rằng một bữa ăn nhanh –  gồm xúc xích và trứng McMuffins đã được sử dụng trong nghiên cứu trước đây- có thể làm cứng động mạch trong nhiều giờ đồng hồ, làm giảm một nửa khả năng thư giãn bình thường của cơ thể.43

Đồng thời, tình trạng viêm này bắt đầu giảm nhẹ 5 hoặc 6 tiếng sau đó – Giờ ăn trưa đã đến! Bạn lại một lần nữa làm tổn thương động mạch với lượng thức ăn độc hại, đây là lí do khiến nhiều người Mỹ rơi vào tình trạng viêm mãn tính, viêm cấp thấp.

Trong tương lai, phải mất nhiều năm để những bữa ăn kém lành mạnh gây ra hư tổn bên trong cơ thể, còn hiện tại nó chỉ mất vài giờ để đi vào miệng của bạn.

Ban đầu, các nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân chính là do chất béo hoặc protein từ động vật, nhưng gần đây có một tác nhân khác đáng chú ý đó là chất độc vi khuẩn, còn gọi là “nội độc tố”.

Trong một số loại thực phẩm như thịt có chứa các vi khuẩn gây ra chứng viêm (ở dạng đã chết hoặc sống) ngay cả khi thực phẩm đã được nấu chín.

Không thể loại bỏ nội độc tố bằng nhiệt độ khi nấu ăn, axit trong dạ dày, hoặc các enzyme tiêu hóa, vì vậy sau khi ăn các thực phẩm có nguồn gốc động vật, các nội độc tố này cuối cùng vẫn nằm trong ruột.

Sau đó chúng được chất béo bão hòa vận chuyển qua thành ruột đi vào mạch máu, tại đây chúng có thể kích hoạt phản ứng viêm trong động mạch.44

Điều này giúp giải thích tốc độ cảm thấy nhẹ nhõm của người mắc bệnh tim khi thực hiện chế độ ăn chủ yếu bao gồm các thực phẩm có nguồn gốc thực vật như trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và đậu.

Theo tiến sĩ Ornish, những bệnh nhân thực hiện chế độ ăn uống giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật dù kết hợp với tập thể dục45 hay không46  cũng đã giảm được 91% các cơn đau thắt ngực chỉ trong vòng vài tuần.

Việc xử lí cơn đau ngực diễn ra rất nhanh chóng và thuận lợi trước khi cơ thể có thể loại bỏ mảng bám khỏi động mạch, điều này cho thấy chế độ ăn uống giàu thực vật không chỉ giúp làm sạch động mạch mà còn cải thiện chức năng thông thường của chúng.

Ngược lại, những bệnh nhân trong nhóm đối chứng làm theo chỉ dẫn của bác sĩ đã tăng 186% cơn đau thắt ngực.47 Không có gì ngạc nhiên khi tình trạng của họ ngày càng trở nên tồi tệ hơn, trong khi họ vẫn tiếp tục chế độ ăn uống như cũ, trước hết là sẽ gây tê liệt động mạch.

Chúng ta đã biết sức ảnh hưởng mạnh mẽ của việc thay đổi chế độ ăn uống trong nhiều thập kỷ. Ví dụ, đã từng có một bài báo mang tên “Chứng đau thắt ngực và chế độ ăn thuần chay” được xuất bản trên Tạp Chí Tim Mạch Hoa Kì vào năm 1977.

Chế độ ăn chay chỉ bao gồm các món có nguồn gốc thực vật, tránh thịt, sữa và trứng. Các bác sĩ đã mô tả một số trường hợp như của ông F. W. (sử dụng tên viết tắt để bảo vệ thông tin cá nhân của bệnh nhân), 65 tuổi bị đau thắt ngực nghiêm trọng đến mức cứ đi được 9 đến 10 bước là ông phải dừng lại nghỉ.

Ông thậm chí còn không thể di chuyển đến hộp thư gần nhà. Ông bắt đầu chế độ ăn chay, và kết quả là cơn đau ngực của ông được cải thiện trong vòng chỉ vài ngày. Sau vài tháng, ông đã có thể leo núi mà không còn cảm giác đau đớn.48

Bạn vẫn chưa sẵn sàng bắt đầu thói quen ăn uống lành mạnh? Vậy thì có một loại thuốc chống đau thắt ngực mới, tên ranolazyny (tên gọi khác là Ranexa). Một giám đốc điều hành công ty dược phẩm cho biết sản phẩm của họ dành cho cho những người “không có khả năng tuân theo những thay đổi về chế độ dinh dưỡng thiết yếu để có thể ăn thuần chay”.49

Chi phí sử dụng loại thuốc này là hơn 2.000$ mỗi năm, nhưng nó hiệu quả và ít gây ra các phản ứng phụ. Khi sử dụng với liều cao nhất, Ranexa có thể giúp kéo dài thời gian tập luyện thêm 33,5 giây.50 Hơn nửa phút! Có vẻ những người chọn dùng thuốc này sẽ không thể leo núi bất cứ lúc nào.

Quả hạch Brazil giúp kiểm soát Cholesterol

Chỉ một khẩu phần ăn quả hạch Brazil thì có thể làm giảm lượng cholesterol nhanh hơn thuốc statin và vẫn duy trì được mức cholesterol đó sau một tháng hay không?

Đó là một trong những phát hiện điên rồ nhất mà tôi từng thấy. Các nhà nghiên cứu từ Brazil đã cho 10 người đàn ông và phụ nữ dùng một bữa ăn duy nhất có chứa từ 1 đến 8 quả hạch Brazil.

Điều bất ngờ là, chỉ một phần ăn gồm 4 loại hạt Brazil đã ngay lập tức cải thiện được hàm lượng cholesterol tốt hơn so với nhóm không ăn quả hạch.

Chỉ 9 giờ sau khi ăn quả hạch Brazil, hàm lượng cholesterol xấu LDL đã giảm đi 20 đơn vị.51 Ngay cả uống thuốc cũng không hiệu quả nhanh như vậy.52

Giờ mới đến phần thực sự điên rồ: 30 ngày sau đó, các nhà nghiên cứu đã tiến hành đo lại lượng cholesterol của những người tham gia nghiên cứu. Kết quả là một tháng sau khi ăn quả hạch Brazil, hàm lượng cholesterol của họ vẫn không hề tăng.

Thông thường, khi một nghiên cứu trong tài liệu y khoa cho ra kết quả tích cực như vậy, các bác sĩ sẽ theo dõi kết quả được nhân rộng trước khi họ thay đổi thực hành lâm sàng và bắt đầu đưa ra đề xuất mới cho bệnh nhân, cụ thể là khi nghiên cứu được thực hiện trên 10 đối tượng, và đặc biệt là khi kết quả có vẻ khó tin.

Nhưng khi giải pháp điều trị rẻ, dễ dàng, và lành mạnh – chúng ta đang nói đến khẩu phần ăn chỉ 4 quả hạch Brazil mỗi tháng – thì theo tôi, bạn cứ nên áp dụng đến khi nào tình trạnh bệnh được cải thiện được thì thôi.

Tuy nhiên, không phải là cứ cái gì càng nhiều thì càng tốt. Quả hạch Brazil rất giàu khoáng chất selen, nếu ăn 4 lần một ngày có thể khiến bạn khó chịu, do nó vượt quá giới hạn tiêu thụ selen hàng ngày. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ ăn 4 quả hạch Brazil một tháng thì không có gì đáng lo ngại.

Michael Greger, M.D.,

Hãy cho chúng tôi biết suy nghĩ của bạn về bài viết này thông qua việc để lại comment ở dưới đây. Nếu bạn thấy bài viết hữu ích hãy like và share ngay nhé.

Danh mục tài liệu tham khảo từ các công trình nghiên cứu, bằng chứng khoa học:

1. Myerburg RJ, Junttila MJ. 2012. Sudden cardiac death caused by coronary heart disease. Circulation. 28;125(8):1043–52.
2. Campbell TC, Parpia B, Chen J. Diet, lifestyle, and the etiology of coronary artery disease: the Cornell China study. Am J Cardiol. 1998;82(10B):18T-21T.

3. Shaper AG, Jones KW. Serum-cholesterol, diet, and coronary heart-disease in Africans and Asians in Uganda: 1959. Int J Epidemiol. 2012;41(5):1221–5.

4. Thomas WA, Davies JN, O’Neal RM, Dimakulangan AA. Incidence of myocardial infarction correlated with venous and pulmonary thrombosis and embolism. A geographic study based on autopsies in Uganda, East Africa and St. Louis, U.S.A. Am J Cardiol. 1960;5:41–7.

5. Benfante R. Studies of cardiovascular disease and cause-specific mortality trends in Japanese-American men living in Hawaii and risk factor comparisons with other Japanese populations in the Pacific region: a review. Hum Biol. 1992;64(6):791–805.

6. Chen J, Campbell TC, Li J, Peto R. Diet, life-style and mortality in China: A study of the characteristics of 65 Chinese counties. New York: Oxford University Press; 1990.

7. Shaper AG, Jones KW. Serum-cholesterol, diet, and coronary heart-disease in Africans and Asians in Uganda: 1959. Int J Epidemiol. 2012;41(5):1221–5.

8. De Biase SG, Fernandes SF, Gianini RJ, Duarte JL. Vegetarian diet and cholesterol and triglycerides levels. Arq Bras Cardiol. 2007;88(1):35–9.

9. Stoy PJ. Dental disease and civilization. Ulster Med J. 1951;20(2):144–58.

10. Kris-Etherton PM, Harris WS, Appel LJ, Nutrition Committee. Fish consumption, fish oil, omega-3 fatty acids, and cardiovascular disease. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2003;23(2):e20–30.

11. Shepherd CJ, Jackson AJ. Global fishmeal and fish-oil supply: inputs, outputs and markets. J Fish Biol. 2013;83(4):1046–66.

12. Rizos EC, Ntzani EE, Bika E, Kostapanos MS, Elisaf MS. Association between omega-3 fatty acid supplementation and risk of major cardiovascular disease events: a systematic review and meta-analysis. JAMA. 2012;308(10):1024–33.

13. Kwak SM, Myung SK, Lee YJ, Seo HG. Efficacy of omega-3 fatty acid supplements (eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid) in the secondary prevention of cardiovascular disease: a meta-analysis of randomized, double-blind, placebo-controlled trials. Arch Intern Med. 2012;172(9):686–94.

14. Fodor JG, Helis E, Yazdekhasti N, Vohnout B. “Fishing” for the origins of the “Eskimos and heart disease” story: facts or wishful thinking? Can J Cardiol. 2014;30(8):864–8.

15. Burr ML, Fehily AM, Gilbert JF, et al. Effects of changes in fat, fish, and fibre intakes on death and myocardial reinfarction: diet and reinfarction trial (DART). Lancet. 1989;2(8666):757–61.

16. Burr ML. Secondary prevention of CHD in UK men: the Diet and Reinfarction Trial and its sequel. Proc Nutr Soc. 2007;66(1):9–15.

17. Burr ML, Ashfield-Watt PAL, Dunstan FDJ, et al. Lack of benefit of dietary advice to men with angina: results of a controlled trial. Eur J Clin Nutr. 2003;57(2):193–200.

18. Rizos EC, Ntzani EE, Bika E, Kostapanos MS, Elisaf MS. Association between omega-3 fatty acid supplementation and risk of major cardiovascular disease events: a systematic review and meta-analysis. JAMA. 2012;308(10):1024–33.

19. Smith DA. ACP Journal Club. Review: omega-3 polyunsaturated fatty acid supplements do not reduce major cardiovascular events in adults. Ann Intern Med. 2012;157(12):JC6–5.

20. Enos WF, Holmes RH, Beyer J. Coronary disease among United States soldiers killed in action in Korea; preliminary report. JAMA. 1953;152(12):1090–3.

21. Strong JP. Landmark perspective: Coronary atherosclerosis in soldiers. A clue to the natural history of atherosclerosis in the young. JAMA. 1986;256(20):2863–6.

22. Voller RD, Strong WB. Pediatric aspects of atherosclerosis. Am Heart J. 1981;101(6):815–36.

23. Napoli C, D’Armiento FP, Mancini FP, et al. Fatty streak formation occurs in human fetal aortas and is greatly enhanced by maternal hypercholesterolemia. Intimal accumulation of low density lipoprotein and its oxidation precede monocyte recruitment into early atherosclerotic lesions. J Clin Invest. 1997;100(11):2680–90.

24. Benjamin MM, Roberts WC. Facts and principles learned at the 39th Annual Williamsburg Conference on Heart Disease. Proc (Bayl Univ Med Cent). 2013;26(2):124–36.

25. McMahan CA, Gidding SS, Malcom GT, et al. Pathobiological determinants of atherosclerosis in youth risk scores are associated with early and advanced atherosclerosis. Pediatrics. 2006;118(4):1447–55.

26. Trumbo PR, Shimakawa T. Tolerable upper intake levels for trans fat, saturated fat, and cholesterol. Nutr Rev. 2011;69(5):270–8.

27. Roberts WC. It’s the cholesterol, stupid! Am J Cardiol. 2010;106(9):1364–6.

28. O’Keefe JH, Cordain L, Harris WH, Moe RM, Vogel R. Optimal low-density lipoprotein is 50 to 70 mg/dl: lower is better and physiologically normal. J Am Coll Cardiol. 2004;43(11):2142–6.

29. Esselstyn CB. In cholesterol lowering, moderation kills. Cleve Clin J Med. 2000;67(8):560–4.

30. Roberts WC. The cause of atherosclerosis. Nutr Clin Pract. 2008;23(5):464–7.

31. Roberts WC. The cause of atherosclerosis. Nutr Clin Pract. 2008;23(5):464–7.

32. King S. The best selling drugs since 1996 – why AbbVie’s Humira is set to eclipse Pfizer’s Lipitor. http://www.forbes.com/sites/simonking/2013/07/15/the-best-selling-drugs-since-1996-why-abbvies-humira-is-set-to-eclipse-pfizers-lipitor/. July 15, 2013. Accessed May 1, 2015.

33. Ginter E, Kajaba I, Sauša M. Addition of statins into the public water supply? Risks of side effects and low cholesterol levels. Cas Lek Cesk. 2012;151(5):243–7.

34. Ferenczi EA, Asaria P, Hughes AD, Chaturvedi N, Francis DP. Can a statin neutralize the cardiovascular risk of unhealthy dietary choices? Am J Cardiol. 2010;106(4):587–92.

35. Draeger A, Monastyrskaya K, Mohaupt M, et al. Statin therapy induces ultrastructural damage in skeletal muscle in patients without myalgia. J Pathol. 2006;210(1):94–102.

36. Scott D, Blizzard L, Fell J, Jones G. Statin therapy, muscle function and falls risk in community-dwelling older adults. QJM. 2009;102(9):625–33.

37. Jefferson E. FDA announces safety changes in labeling for some cholesterol-lowering drugs. US Food and Drug Administration website. http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm293623.htm. February 28, 2012. Accessed February 14, 2015.

38. McDougall JA, Malone KE, Daling JR, Cushing-Haugen KL, Porter PL, Li CI. Long-term statin use and risk of ductal and lobular breast cancer among women 55 to 74 years of age. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2013;22(9):1529–37.

39. Jenkins DJ, Kendall CW, Marchie A, et al. The Garden of Eden—plant based diets, the genetic drive to conserve cholesterol and its implications for heart disease in the 21st century. Comp Biochem Physiol, Part A Mol Integr Physiol. 2003;136(1):141–51.

40. Esselstyn CB. Is the present therapy for coronary artery disease the radical mastectomy of the twenty-first century? Am J Cardiol. 2010;106(6):902–4.

41. Kadoch MA. The power of nutrition as medicine. Prev Med. 2012;55(1):80.

42. Wakai K, Marugame T, Kuriyama S, et al. Decrease in risk of lung cancer death in Japanese men after smoking cessation by age at quitting: pooled analysis of three large-scale cohort studies. Cancer Sci. 2007;98(4):584–9.

43. Vogel RA, Corretti MC, Plotnick GD. Effect of a single high-fat meal on endothelial function in healthy subjects. Am J Cardiol. 1997;79(3):350–4.

44. Erridge C. The capacity of foodstuffs to induce innate immune activation of human monocytes in vitro is dependent on food content of stimulants of Toll-like receptors 2 and 4. Br J Nutr. 2011;105(1):15–23.

45. Ornish D, Scherwitz LW, Billings JH, et al. Intensive lifestyle changes for reversal of coronary heart disease. JAMA. 1998;280(23):2001–7.

46. Ornish D, Scherwitz LW, Doody RS, et al. Effects of stress management training and dietary changes in treating ischemic heart disease. JAMA. 1983;249(1):54–9.

47. Ornish D, Scherwitz LW, Billings JH, et al. Intensive lifestyle changes for reversal of coronary heart disease. JAMA. 1998;280(23):2001–7.

48. Ellis FR, Sanders TA. Angina and vegan diet. Am Heart J. 1977;93(6):803–5.

49. Sweeney M. Effects of very low-fat diets on anginal symptoms. Med Hypotheses. 2004;63(3):553.

50. Savarese G, Rosano G, D’amore C, et al. Effects of ranolazine in symptomatic patients with stable coronary artery disease. A systematic review and meta-analysis. Int J Cardiol. 2013;169(4):262–70.

51. Colpo E, Vilanova CD, Brenner Reetz LG, et al. A single consumption of high amounts of the Brazil nuts improves lipid profile of healthy volunteers. J Nutr Metab. 2013;2013:1–7.

52. Stern RH, Yang BB, Hounslow NJ, et al. Pharmacodynamics and pharmacokinetic-pharmacodynamic relationships of atorvastatin, an HMG-CoA reductase Inhibitor. J Clin Pharmacol. 2000;40(6):616–3.